1. ขอบเขต
มาตรฐานนี้กำหนดเกี่ยวกับท่อโลหะสำหรับใช้เป็นท่อในระบบเบรก ระบบเชื้อเพลิง และระบบหล่อลื่นของรถยนต์ (ต่อไปนี้เรียกว่า “ท่อ”)
หมายเหตุ:
มาตรฐานที่ใช้บังคับสำหรับมาตรฐานนี้แสดงไว้ดังต่อไปนี้
JIS G3141 แผ่นและแถบเหล็กคาร์บอนรีดเย็น
JIS G3445 ท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักร
JIS G 3472 ท่อเหล็กคาร์บอนเชื่อมความต้านทานไฟฟ้าสำหรับงานโครงสร้างรถยนต์
JIS H 3300 ท่อและแท่งทองแดงและโลหะผสมทองแดงชนิดไร้รอยต่อ
JIS Z 2241 วิธีทดสอบแรงดึงสำหรับวัสดุโลหะ
JIS Z2244 วิธีทดสอบความแข็งแบบวิกเนอร์ส
JIS Z2251 วิธีทดสอบความแข็งระดับไมโครสำหรับความแข็งแบบวิกเนอร์สและโนป
JASO M 104 วิธีทดสอบท่อเบรกรถยนต์
2. การจำแนกประเภท
2.1 ชนิดของท่อ
ท่อต่างๆ ให้แบ่งออกเป็น 4 กลุ่มดังนี้:
ตารางที่ 1 ท่อสำหรับรถยนต์
| ชนิด | รหัส | ตัวอย่างการใช้งาน |
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบผนังคู่เชื่อมประสาน | TDW | ท่อส่วนใหญ่สำหรับระบบเบรก |
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบเชื่อม | TSW | ท่อส่วนใหญ่สำหรับระบบเชื้อเพลิงและหล่อลื่น |
| ท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักร | STKM 11J | ท่อสำหรับระบบระบายความร้อน เป็นต้น |
| ท่อไร้รอยต่อทองแดงและโลหะผสมทองแดง | C1201 หรือ C1220 | ท่อส่วนใหญ่สำหรับระบบเบรกอากาศ |
2.2 การจำแนกประเภทของการเคลือบผิว
ท่อต่างๆ ให้แบ่งตามประเภทของการเคลือบผิวดังตารางต่อไปนี้:
ตารางที่ 2 การเคลือบผิว
| ชนิด | |||||||||
| ไม่มีการเคลือบผิว | ชุบดีบุก-ตะกั่วแบบจุ่ม | ชุบสังกะสีด้วยไฟฟ้า | ฟิล์มอินทรีย์บนชั้นสังกะสีชุบไฟฟ้า | ||||||
| 8μm | 13μm | 25μm | 8μm | 13μm | 25μm | ||||
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบผนังคู่เชื่อมประสาน | TDW | -N | -T | -Z8 | -Z13 | -Z25 | -Z8-OC | -Z13-OC | -Z25-OC |
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบเชื่อม | TSW | -N | -T | -Z8 | -Z13 | -Z25 | -Z8-OC | -Z13-OC | -Z25-OC |
| ท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักร | STKM 11J | -N | -T | -Z8 | -Z13 | -Z25 | |||
| ท่อไร้รอยต่อทองแดงและโลหะผสมทองแดง | C1201 หรือ C1220 | ||||||||
3. คุณภาพ
3.1 ลักษณะภายนอก
ทั้งภายในและภายนอกของท่อสำเร็จรูปต้องเรียบเนียน ปราศจากรอยแตก ตำหนิ หรือสนิม
3.2 ส่วนประกอบทางเคมี
ส่วนประกอบทางเคมีของท่อต้องเป็นไปตามมาตรฐาน JIS G3141, JIS G3445, JIS G 3472 และ JIS H 3300
3.3 สมบัติเชิงกล
สมบัติเชิงกลของท่อต้องเป็นไปตามตารางที่ 3
ตารางที่ 3 สมบัติเชิงกล
| ชนิด | รหัส | ความทนแรงดึง MPa | จุดคราก MPa | การยืดตัว % | ความแข็ง HV | การขยายตัวและการดัดแบน |
ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบผนังคู่เชื่อมประสาน | TDW | ไม่น้อยกว่า 294 | ไม่น้อยกว่า 176 | ไม่น้อยกว่า 25 | ไม่เกิน HV150 | ผนังท่อต้องไม่มีตำหนิหรือรอยแตก หลังจากการทดสอบตามตารางที่ 10 |
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบเชื่อม | TSW | |||||
| ท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักร | STKM 11J | ไม่น้อยกว่า 294 | ไม่น้อยกว่า 30 | |||
| ท่อไร้รอยต่อทองแดงและโลหะผสมทองแดง | C1201 หรือ C1220 | ไม่น้อยกว่า 206 | ไม่น้อยกว่า 40 |
3.4 การเคลือบผิว
(1) ความหนาของการเคลือบผิวต้องเป็นไปตามตารางที่ 4 และตารางที่ 5
ตารางที่ 4 ความหนาของการเคลือบผิวภายใน
| ชนิด | รหัส | ความหนาของการเคลือบผิวภายใน |
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบผนังคู่เชื่อมประสาน | TDW | เป็นชั้นทองแดงที่ถูกเชื่อมประสาน |
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบเชื่อม | TSW | ชั้นทองแดงไม่น้อยกว่า 3μm |
| ท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักร | STKM 11J | – |
| ท่อไร้รอยต่อทองแดงและโลหะผสมทองแดง | C1201 หรือ C1220 | – |
ตารางที่ 5 ความหนาของการเคลือบผิวภายนอก
| ชนิด | ความหนาของการเคลือบผิวภายนอก | ||||||
| ชุบดีบุก-ตะกั่วแบบจุ่ม | ชุบสังกะสีด้วยไฟฟ้า | ฟิล์มอินทรีย์บนชั้นสังกะสีชุบไฟฟ้า | |||||
| Z8 | Z13 | Z25 | Z8-OC | Z13-OC | Z25-OC | ||
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบผนังคู่เชื่อมประสาน | เฉลี่ย 6μm ขั้นต่ำ 3μm | ไม่น้อยกว่า 8μm | ไม่น้อยกว่า 13μm | ไม่น้อยกว่า 25μm | ชุบสังกะสีไม่น้อยกว่า 8μm | ชุบสังกะสีไม่น้อยกว่า 13μm | ชุบสังกะสีไม่น้อยกว่า 25μm |
| ฟิล์มอินทรีย์ เฉลี่ย 20μm ขั้นต่ำ 10μm | |||||||
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบเชื่อม | ชุบสังกะสีไม่น้อยกว่า 8μm | ชุบสังกะสีไม่น้อยกว่า 13μm | ชุบสังกะสีไม่น้อยกว่า 25μm | ||||
| ฟิล์มอินทรีย์ เฉลี่ย 20μm ขั้นต่ำ 10μm | |||||||
| ท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักร | – | ||||||
| ท่อไร้รอยต่อทองแดงและโลหะผสมทองแดง | ไม่ต้องทำการเคลือบใดๆ | ||||||
(2) ความต้านทานการกัดกร่อน
การทดสอบต้องดำเนินตามวิธีทดสอบการกัดกร่อนที่ระบุในตารางที่ 10 และต้องเป็นไปตามข้อกำหนดในตารางที่ 6
ตารางที่ 6 ความต้านทานการกัดกร่อน
| ชนิดและรหัสของการเคลือบ | เกณฑ์ | ||
| ระยะเวลาจนเกิดผลึกสนิมขาว (ชม.) | ระยะเวลาจนเกิดสนิมแดง (ชม.) | ||
| ชุบสังกะสีด้วยไฟฟ้า | Z8 | 72 | 192 |
| Z13 | 72 | 288 | |
| Z25 | 72 | 480 | |
| ชุบดีบุก-ตะกั่วแบบจุ่ม | T | ใน 24 ชั่วโมง ต้องเกิดสนิมเหล็ก (สนิมแดง) ไม่เกิน 5 จุดต่อ 50 ซม.2 | |
| ฟิล์มอินทรีย์บนชั้นสังกะสีชุบไฟฟ้า | Z8-OC | – | 2000 |
| Z13-OC | 2500 | ||
| Z25-OC | 3000 | ||
(3) ประสิทธิภาพของฟิล์มอินทรีย์
ประสิทธิภาพของฟิล์มอินทรีย์ต้องเป็นไปตามตารางที่ 6 และต้องเป็นไปตามข้อกำหนดในตารางที่ 7 หลังจากการทดสอบตามตารางที่ 10 แล้ว
ตารางที่ 7 ประสิทธิภาพของฟิล์มอินทรีย์
| รายการทดสอบ | เกณฑ์ |
| การทดสอบการดัด | ต้องไม่มีการหลุดล่อน แตก หรือรอยยับ |
| การทดสอบการกระเทาะ | ต้องไม่มีการหลุดล่อนหรือแตกที่เห็นได้ชัด |
| การทดสอบรอบความร้อน | ต้องไม่มีการพองตัวหรือหลุดล่อน |
| การทดสอบน้ำอุ่น | ต้องไม่มีการพองตัว หลุดล่อน แตก หรือละลาย |
| การทดสอบความทนทานต่อสารหล่อลื่น | ต้องไม่มีการพองตัว หลุดล่อน แตก หรือละลาย |
| การทดสอบความทนทานต่อโอโซน | ต้องไม่มีการหลุดล่อนหรือแตก |
3.5 แรงดันรับประกันและแรงดันระเบิด
ท่อต้องผ่านการทดสอบตามตารางที่ 10 และสามารถทนต่อแรงดันรับประกันที่ระบุในตารางที่ 8 โดยไม่เกิดการเสียรูปที่เป็นอันตราย
ตารางที่ 8 แรงดันรับประกันและแรงดันระเบิด
| ชนิด | รหัส | เส้นผ่านศูนย์กลางนามบัตร | แรงดันรับประกัน MPa | แรงดันระเบิด MPa |
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบผนังคู่เชื่อมประสาน | TDW | <4.76 6 และ 6.35 8 10 | 34.3 34.3 24.5 24.5 | 108 83.3 66.2 53.9 |
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบเชื่อม | TSW | <6.35 8-10 11-15 16-22.2 | 24.5 19.3 14.7 9.8 | – |
| ท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักร | STKM 11J | |||
| ท่อไร้รอยต่อทองแดงและโลหะผสมทองแดง | C1201 หรือ C1220 | เป็นไปตามมาตรฐาน JIS H 3300 | ||
ตารางที่ 9 เส้นผ่านศูนย์กลางนามบัตรและขนาด
| เส้นผ่านศูนย์กลางนามบัตร | เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก | ความหนา | ความคลาดเคลื่อน | ||||
| ขนาดมาตรฐาน | ความคลาดเคลื่อน | ขนาดมาตรฐาน | |||||
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบผนังคู่เชื่อมประสาน | ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบเชื่อม | ท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักร | ท่อไร้รอยต่อทองแดงและโลหะผสมทองแดง | ||||
| 3.17 | 3.17 | +/-0.08 | 0.7 | 0.7 | 0.08 | +/-0.08 | |
| 4 | 4 | 0.7 | 0.7 | ||||
| 4.76 | 4.76 | 0.7 | 0.7 | 0.08 | |||
| 6 | 6 | 0.7 | 0.7 | ||||
| 6.35 | 6.35 | 0.7 | 0.7 0.8 | 0.08 | |||
| 8 | 8 | +/-0.1 | 0.7 | 0.7 0.8 1.0 | 0.7 0.8 1.0 | 1.0 | +/-0.1 |
| 9 | 9 | 1.0 | 1.0 | ||||
| 10 | 10 | 0.7 | 0.7 0.8 1.0 | 0.7 0.8 1.0 | 1.0 | ||
| 11 | 11 | – | 0.8 1.0 | ||||
| 12 | 12 | 0.9 1.0 | 0.9 1.0 | 1.0 | |||
| 12.7 | 12.7 | 0.9 1.0 | 0.9 1.0 | 1.0 | |||
| 14 | 14 | 1.0 | 1.0 | ||||
| 15 | 15 | 1.0 | 1.0 | 1.0 | |||
| 16 | 16 | 1.0 | 1.0 1.2 | ||||
| 17 | 17 | 1.0 1.2 | |||||
| 18 | 18 | 1.0 1.2 | 1.0 | ||||
| 19 | 19 | 1.0 1.2 | |||||
| 20 | 20 | 1.0 1.2 | 1.0 | ||||
| 21 | 21 | 1.0 1.2 | |||||
| 22 | 22 | 1.0 1.2 | 1.0 | ||||
| 22.2 | 22.2 | 1.0 1.2 | |||||
ตารางที่ 10 วิธีการทดสอบ
| รายการ | ชนิด | ||||||||||
| ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบผนังคู่เชื่อมประสาน | ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบเชื่อม | ท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักร | ท่อไร้รอยต่อทองแดงและโลหะผสมทองแดง | ||||||||
| การทดสอบแรงดึง | เป็นไปตามมาตรฐาน JIS Z2241 (วิธีทดสอบแรงดึงสำหรับวัสดุโลหะ) | ||||||||||
| การทดสอบการดัด | ตัวอย่าง หากเกิดตำหนิ รอยแตก หรือข้อบกพร่องอื่น ๆ หรือไม่ เมื่อท่อถูกดัด 360 องศา รอบทรงกระบอกที่มีรัศมีตามที่ระบุไว้ด้านล่าง
| – | |||||||||
| การทดสอบการขยายตัว | (1) ความยาวของตัวอย่างทดสอบคือ 100 มม. (2) ตรวจสอบว่าเกิดตำหนิหรือรอยแตกหรือไม่ เมื่อใช้เครื่องมือทรงกรวยที่มีความลาดเอียง 1/10 ใส่เข้าไปที่ปลายด้านหนึ่งของตัวอย่าง แล้วขยายตัวจนเส้นผ่านศูนย์กลางของปลายเพิ่มขึ้น 20% | (1) ความยาวของตัวอย่างทดสอบคือ 100 มม. (2) ตรวจสอบว่าเกิดตำหนิหรือรอยแตกหรือไม่ เมื่อใช้เครื่องมือทรงกรวยที่มีมุม 60 องศา ใส่เข้าไปที่ปลายด้านหนึ่งของตัวอย่าง แล้วขยายตัวจนเส้นผ่านศูนย์กลางของปลายเพิ่มขึ้น 20% | เป็นไปตามมาตรฐาน JIS H 3300 | ||||||||
| การทดสอบการแยกแนวเชื่อม | – | (1) ความยาวของตัวอย่างทดสอบคือ 100 มม. (2) ตรวจสอบว่าเกิดข้อบกพร่องที่เป็นอันตราย เช่น รอยแตกและการหลุดล่อนบริเวณแนวเชื่อมหรือไม่ เมื่อตัวอย่างถูกผ่าตามยาว 90 องศาทั้งสองด้านของแนวเชื่อม แล้วแผ่ออกเป็นแผ่นเรียบ | – | ||||||||
| การทดสอบการกดแบนและการดัด | (1) ความยาวของตัวอย่างทดสอบคือ 100 มม. (2) ตรวจสอบว่าเกิดตำหนิหรือรอยแตกหรือไม่ เมื่อตัวอย่างถูกวางระหว่างแผ่นขนาน แล้วกดให้ผนังด้านในของท่อสัมผัสกันจนแบน จากนั้นนำตัวอย่างแบนมาดัด 90 องศาตามแนวแกน รอบทรงกระบอกที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 3 เท่าของความหนาผนังท่อ แล้วดึงให้ตรง | ||||||||||
| การทดสอบการกดแบน | (1) ความยาวของตัวอย่างทดสอบคือ 100 มม. (2) ตรวจสอบว่าเกิดตำหนิหรือรอยแตกหรือไม่ เมื่อตัวอย่างถูกวางระหว่างแผ่นขนาน แล้วกดให้ระยะห่างระหว่างแผ่นเท่ากับ 3 เท่าของความหนาผนังท่อ เมื่อกด แนวเชื่อมของท่อต้องอยู่ในแนว 90 องศาต่อแรงกด | เป็นไปตามมาตรฐาน JIS H 3300 | |||||||||
| การทดสอบแรงดันรับประกัน | ตรวจสอบว่าเกิดการรั่วหรือข้อบกพร่องอื่น ๆ หรือไม่ เมื่อท่อถูกอัดด้วยแรงดันไฮดรอลิกที่กำหนด แล้วคงไว้เป็นเวลา 5 นาที | – | |||||||||
| การทดสอบแรงดันระเบิด | เป็นไปตามข้อ 5.10 ในมาตรฐาน JASO M104 | – | |||||||||
| การทดสอบความหนาของการเคลือบผิว | ใช้วิธีตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ | – | |||||||||
| การทดสอบความต้านทานการกัดกร่อน | เป็นไปตามข้อ 5.6 วิธีทดสอบพ่นละอองน้ำเกลือแบบเป็นกลาง ในมาตรฐาน JASO M104 | – | |||||||||
| การทดสอบประสิทธิภาพของฟิล์ม | เป็นไปตามข้อ 5. (วิธีทดสอบ) ในมาตรฐาน JASO M104 | – | |||||||||
| การทดสอบความแข็ง | เป็นไปตามมาตรฐาน JIS Z2244 หรือ JIS Z2251 | – | |||||||||
4. วิธีการผลิต
4.1 วิธีการผลิตท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบผนังคู่เชื่อมประสาน
ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบผนังคู่เชื่อมประสานทำโดยการเคลือบทั้งสองด้านของ SPCC ตามมาตรฐาน JIS G3141 ด้วยทองแดง ขึ้นรูปเป็นท่อผนังคู่ แล้วปิดรอยต่อด้วยการเชื่อมประสานด้วยทองแดงในเตาลดออกซิเจน
4.2 วิธีการผลิตท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบเชื่อม
ท่อเหล็กคาร์บอนต่ำแบบเชื่อมทำโดยการเคลือบทั้งสองด้านหรือเฉพาะด้านในของ SPCC ตามมาตรฐาน JIS G 3141 ด้วยทองแดง ขึ้นรูปเป็นท่อ แล้วปิดขอบด้วยการเชื่อมด้วยกระแสไฟฟ้า อย่างไรก็ตาม ผิวด้านในอาจไม่ต้องเคลือบหากผู้ซื้อและผู้ผลิตตกลงร่วมกัน
4.3 วิธีการผลิตท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักร
การผลิตท่อเหล็กคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักรต้องเป็นไปตามมาตรฐาน JIS G 3445 และ JIS G3472
4.4 วิธีการผลิตท่อไร้รอยต่อทองแดงและโลหะผสมทองแดง
การผลิตท่อไร้รอยต่อทองแดงและโลหะผสมทองแดงต้องเป็นไปตามมาตรฐาน JIS H3300
5 ขนาดของท่อ
5.1 เส้นผ่านศูนย์กลางนามบัตรและขนาดของท่อ
เส้นผ่านศูนย์กลางนามบัตรและขนาดของท่อต้องเป็นไปตามตารางที่ 9
5.2 รูปร่างปลายท่อ
ปลายท่อที่ขึ้นรูปแล้วต้องเป็นไปตามตารางที่แนบ 1-8
6. วิธีการทดสอบ
วิธีการทดสอบต้องเป็นไปตามตารางที่ 10
7. การตรวจสอบ
7.1 การตรวจสอบลักษณะภายนอก
ผลการตรวจสอบต้องเป็นไปตามข้อกำหนดในข้อ 3.1 ข้างต้น
7.2 การตรวจสอบสมบัติเชิงกล
การตรวจสอบต้องดำเนินตามข้อ 6 ข้างต้น และผลต้องเป็นไปตามข้อกำหนดในข้อ 4.3 ข้างต้น
7.3 การตรวจสอบขนาด
ผลการตรวจสอบต้องเป็นไปตามข้อกำหนดในข้อ 5 ข้างต้น
7.4 การตรวจสอบการเคลือบผิว
การตรวจสอบต้องดำเนินตามข้อ 6 ข้างต้น และผลต้องเป็นไปตามข้อกำหนดในข้อ 3.4 ข้างต้น
7.5 การตรวจสอบแรงดันรับประกัน
ผลการตรวจสอบต้องเป็นไปตามข้อกำหนดในข้อ 6 ข้างต้น
8. การกำหนดชื่อผลิตภัณฑ์
การกำหนดชื่อผลิตภัณฑ์ต้องเป็นไปตามหมายเลขมาตรฐาน ชนิดของท่อ และชนิดกับเส้นผ่านศูนย์กลางนามบัตรของผิวด้านนอก


